Piwo – historia, tradycja i warzenie. Co warto wiedzieć o złotym trunku?

Spis treści
- Skąd pochodzi piwo i jak długa jest jego historia?
- Jak ewoluowało warzenie piwa przez wieki?
- Z czego robi się piwo?
- Czym jest Bawarskie Prawo Czystości i jakie składniki dopuszczało?
- Jak robione jest piwo?
- Na czym polega zacieranie i filtracja?
- Na czym polega warzenie piwa?
- Jak przebiega fermentacja i rozlew piwa?
- Jakie są gatunki piwa?
- Jakie są najpopularniejsze piwa dolnej i górnej fermentacji?
- Jakie są zalety i wady picia piwa?
- Czy piwo sprzyja odchudzaniu?
Piwo to jeden z najpopularniejszych napojów alkoholowych na świecie - rocznie powstaje prawie 2 miliardy hektolitrów tego trunku. Jego historia sięga tysięcy lat, a podstawowe składniki to woda, słód, chmiel i drożdże. W Polsce tradycja picia piwa jest bardzo głęboko zakorzeniona: statystyczny Polak wypija 292 półlitrowe puszki lub butelki rocznie.
Skąd pochodzi piwo i jak długa jest jego historia?
Piwo jest znane od tysięcy lat, choć nie wiadomo, która nacja jako pierwsza uwarzyła złocisty trunek. Do powstania browarnictwa przyczyniła się zmiana koczowniczego trybu życia na osiadły, kiedy nasi przodkowie zaczęli uprawiać ziemię. Z zebranych zbóż powstawał chleb, który w połączeniu z wodą był podstawowym składnikiem dla pierwszego piwa. Chleb z wodą umieszczano w glinianych naczyniach, a przed fermentacją dodawano zioła lub owoce. Walory smakowe powstałego trunku nie były zbyt wysokie, ale napój był pożywny i zawierał alkohol.
Jak ewoluowało warzenie piwa przez wieki?
Pierwsze udokumentowane przepisy na piwo pozostawili Sumerowie i datuje się je na 4000 lat p.n.e. Przez wiele lat technologia produkcji była udoskonalana. W średniowieczu napój produkowany był głównie w klasztorach - to mnisi rozpowszechnili dodawanie chmielu, który początkowo nie był popularnym dodatkiem. Dopiero od XII wieku zaczęły powstawać browary miejskie. Piwo przeszło bardzo długą drogę, by swoim wyglądem i smakiem przypominać to, co dziś można kupić w barach i sklepach.
Z czego robi się piwo?
Głównymi składnikami najpopularniejszych piw na rynku są woda, słód, chmiel i drożdże. Woda i słód to dwa składniki, których przy przygotowaniu złocistego napoju stosuje się najwięcej. Chmiel należy traktować raczej jako „przyprawę" do piwa - szyszki chmielowe są tylko dodatkiem, nie głównym składnikiem.
Czym jest Bawarskie Prawo Czystości i jakie składniki dopuszczało?
W Niemczech przez wiele lat obowiązywało Bawarskie Prawo Czystości, czyli Reinheitsgebot. Ta norma prawna powstała w XVI wieku i regulowała ceny piwa oraz składniki, z których można było je przygotowywać. Zgodnie z tym prawem do produkcji piwa wolno było używać jedynie wody, słodu jęczmiennego i chmielu.
Jak robione jest piwo?
Komercyjne browary używają bardziej zaawansowanej aparatury niż piwowarzy domowi, ale sam proces przebiega podobnie i opiera się na analogicznych zasadach.
Na czym polega zacieranie i filtracja?
Podstawowym surowcem do produkcji piwa jest słód, czyli skiełkowane oraz wysuszone ziarna zbóż. Jest on odpowiednio śrutowany, a następnie przygotowuje się z niego zacier. Proces powstawania zacieru polega na dodaniu słodu do wody, która musi mieć określoną temperaturę. Słód z wodą powinien być cały czas ogrzewany, aby utrzymać stałą temperaturę, której wartość zależy od gatunku przygotowywanego piwa. Zacier jest następnie filtrowany - młóto zostaje oddzielone od filtratu.
Na czym polega warzenie piwa?
Następnym krokiem przy produkcji piwa jest warzenie. Przefiltrowany zacier gotowany jest w kotle warzelnym. To na tym etapie dodawany jest chmiel, który daje charakterystyczną goryczkę - tak powstaje brzeczka piwna. Studzi się ją, by można było dodać drożdże. Odpowiednia temperatura przy zadaniu drożdży jest bardzo ważna i może mieć duży wpływ na powodzenie kolejnego etapu, czyli fermentacji.
Jak przebiega fermentacja i rozlew piwa?
Fermentację można podzielić na dwa etapy: fermentację burzliwą i fermentację cichą. Fermentacja burzliwa trwa zwykle około tygodnia, choć czas ten zależy od wielu czynników, między innymi od wysokości ekstraktu piwa oraz rodzaju użytych drożdży. W tym okresie drożdże intensywnie się namnażają i powstaje bardzo dużo dwutlenku węgla. Fermentacja cicha jest często pomijana, ale może przynieść piwu duże korzyści - to w jej trakcie wykonuje się „chmielenie na zimno", czyli popularny sposób na poprawę aromatu piwa. Po zakończonej fermentacji napój może zostać zabutelkowany lub zakegowany.
Jakie są gatunki piwa?
Wyróżnia się dwa główne rodzaje piwa: piwo dolnej fermentacji, nazywane również lagerami, oraz piwo górnej fermentacji. Przynależność do danej kategorii zależy od użytych drożdży. Drożdże górnej fermentacji, czyli Saccharomyces cerevisiae, pracują w wyższych temperaturach niż Saccharomyces pastorianus, czyli drożdże dolnej fermentacji - stąd wziął się ten podział.
Jakie są najpopularniejsze piwa dolnej i górnej fermentacji?
Gatunków piw dolnej i górnej fermentacji jest bardzo wiele. Najbardziej popularnymi piwami fermentacji dolnej są pilznery, portery bałtyckie, piwa marcowe i koźlaki. Wśród najpopularniejszych piw górnej fermentacji można wymienić india pale ale, portery, piwo pszeniczne, stouty oraz bittery.
Jakie są zalety i wady picia piwa?
Piwo pite z umiarem może mieć pewne zalety zdrowotne, ale nadmierne spożycie niesie ze sobą poważne zagrożenia. Każdy alkohol pity w zbyt dużych ilościach może negatywnie wpłynąć na organizm, dlatego ważne jest picie z umiarem i unikanie upijania się.
Do zalet picia piwa zalicza się to, że:
- obniża poziom cholesterolu;
- dostarcza witamin z grupy B;
- zawartość krzemu dobrze wpływa na gęstość kości i zapobiega osteoporozie;
- zmniejsza szansę na wystąpienie zawału serca;
- zmniejsza ryzyko zakrzepów.
Do negatywnych skutków nadmiernego spożycia piwa należą:
- negatywny wpływ na pracę serca i układu krążenia;
- negatywny wpływ na działanie układu pokarmowego;
- ryzyko powstania nowotworów;
- problemy z wątrobą.
Czy piwo sprzyja odchudzaniu?
Regularne picie dużych ilości piwa nie wpływa dobrze na sylwetkę. Piwo ma stosunkowo wysoką wartość energetyczną - w jednej butelce znajduje się około 300 kcal. Trunek ten wpływa ponadto na zwiększenie łaknienia, co sprawia, że przy piwie chętnie sięga się po przekąski, a to prowadzi do wysokiej nadwyżki kalorycznej. Jeżeli od czasu do czasu wypije się butelkę piwa, nie wpłynie to znacząco na sam proces odchudzania. Najważniejsze jest jednak, aby nie przesadzać, ponieważ zbyt częste picie złocistego trunku może zrujnować wysiłki odchudzające.
Najczęstsze pytania
Ile kalorii ma jedna butelka piwa?
W jednej butelce piwa znajduje się około 300 kcal. Piwo ma stosunkowo wysoką wartość energetyczną i dodatkowo zwiększa łaknienie, co sprzyja sięganiu po przekąski.
Jakie witaminy zawiera piwo?
Piwo dostarcza witamin z grupy B. Zawiera również krzem, który dobrze wpływa na gęstość kości i może zapobiegać osteoporozie.
Od kiedy chmiel jest używany do warzenia piwa?
Chmiel jako dodatek do piwa upowszechnili mnisi w średniowieczu. Początkowo nie był popularnym składnikiem; browary miejskie zaczęły powstawać dopiero od XII wieku.




